• ŁOSIEW
• ŁARIONOWA
• ŁADINSKI
• LIWSZYC
• LIPKIN
• LIPATOW
• LIMONOW
• LIDIN
• LICZUTIN
• ŁOTMAN
• ŁOMONOSOW
• ŁOMIDZE
• ŁAŻECZNIKOW
• ŁAWROW
• ŁAWRIENIEW

ŁOSIEW Aleksy (Aleksiej Fiodorowicz), ur. 11 (23) IX 1893 Nowoczerkask, zm. 25 V 1988 Moskwa, rosyjski myśliciel, filozof, kulturolog, filolog, muzykolog, kontynuator - jeden z nielicznych w ZSRR - tradycji tzw. renesansu rosyjskiego i rosyjskiego symbolizmu, uczeń W. Sołowjowa, W. Iwanowa oraz P. Florenskiego. W 1915 ukończył na Uniwersytecie Moskiewskim dwa kierunki: filozofię i filologię klasyczną. Debiutował w 1916 pracą o Erosie u Platona. W 1919 wygrał konkurs na stanowisko profesora filologii klasycznej w Niżnym Nowogrodzie. Występował z odczytami w działających wówczas w Moskwie i skupiających - do 1922 - najwybitniejsze umysły filozoficzne towarzystwach naukowych, takich jak Towarzystwo Filozoficzno-Religijne im. W. Sołowjowa, Towarzystwo Psychologiczne przy Uniwersytecie Moskiewskim, Koło Filozoficzne im. L. Łopatina, Wolna Akademia Kultury Duchowej. W latach 20. był profesorem estetyki w Konserwatorium Moskiewskim, został także członkiem rzeczywistym Państwowej Akademii Nauk Artystycznych, gdzie kierował zakładem estetyki. Napiętnowany imiennie przez Ł. Kaga-nowicza z trybuny XVI Zjazdu WKP(b) jako wróg klasowy i reakcjonista, obrzucony obelgami przez M. Gorkiego w "Prawdzie" i "Izwiestijach", został aresztowany w 1930 wraz z żoną i skazany na 10 lat, więziony był na Łubiance i w Butyrkach oraz w łagrach (pracował przy budowie Kanału Białomorsko-Bałtyckiego). Następnie zwolniony przed terminem (w 1933) - z zakazem zajmowania się filozofią i zatrudnienia w stolicy. Wykładał literaturę klasyczną i starożytne języki tułając się po uczelniach prowincjonalnych. Dopiero w 1942 znalazł zatrudnienie na Uniwersytecie Moskiewskim, skąd jednak już po 2 latach został wydalony za idealistyczne poglądy i przeniesiony w 1944 do Państwowego Instytutu Pedagogicznego im. W.I. Lenina w Moskwie na filologię klasyczną. Od 1941 pogarsza mu się gwałtownie wzrok i na pocz. lat 50. ślepnie zupełnie. Po 23 latach milczenia - z dwoma wyjątkami: w 1937 i 1939 - może ponownie publikować, poczynając od 1953. Teksty licznych swoich książek i artykułów oślepły autor najpierw przygotowywał i "redagował" w pamięci metodami opisanymi w literaturze łagrowej, a następnie "pamięciowy czystopis" dyktował najbliższym. Tak powstała większość jego prac. W ostatnich latach życia 90-letni filozof i uczony spotkał się wreszcie z oficjalnym uznaniem (Nagroda Państwowa w 1986). Jednak dopiero studenci Uniwersytetu Moskiewskiego i tylko oni zgłosili w 1987 kandydaturę 94-letniego uczonego do Akademii Nauk. W twórczości Ł. wyodrębniają się 4 fazy. Pierwszą (1916-30) charakteryzuje próba wypracowania własnej koncepcji filozoficznej (teorii, systemu) oraz odpowiedniej metody filozoficznej, inspirowanej zarówno przez kierunki współczesne, zwłaszcza szkołę marburską, fenomenologię E. Husserla, nietzscheanizm i rosyjską filozofię religii, jak też dawniejsze: klasyczną filozofię niemiecką (E Schelling, G.W.E Hegel) i neoplatonizm. Najważniejsze prace: Anticznyj kosmos i sowriemiennaja nauka (1927, Kosmos antyczny a nauka współczesna), Muzyka kak priedmiet logiki (1927, Muzyka jako dyscyplina logiki), Oczerki anticznogo simwolizma i mifołogii (t. I, 1930, Zarysy antycznego symbolizmu i mitologii), Dialektika mifa (1930, Dialektyka mitu); największe zainteresowanie wywołuje ostatnio na Zachodzie (w Niemczech) Fiłosofija imieni (1927, Filozofia imienia). Faza druga (1931-52) to okres milczenia; wtedy powstają ważne przekłady (Mikołaja z Kuzy, Sekstusa Empiryka, Dionizego Areopagity), dokonuje się wymuszone przesunięcie zainteresowań w kierunku estetyki i mitologii, wreszcie - koncentracja na starożytności. Ł. musi ze współczesnego filozofa stać się historykiem starożytności. Faza trzecia (1953-82) przynosi szereg monografii i wielkich syntez, w których ujawnia się nie tylko rozległa kompetencja historyczna, lecz także wyraźna perspektywa filozoficzna. Historia staje się szkołą zakazanej myśli filozoficznej, która od innej strony i w różnych przebraniach zbliża, się do neoplato-nizmu, koncentrując się na problematyce symbolu i mitu. Ukazują się prace tak fundamentalne, jak Istorija anticznoj estietiki (t. I-VI, 1963-80, Historia estetyki antycznej), Anticznaja muzykalnaja estietika (1960-61, Estetyka muzyczna antyku), Istorija esteticzeskich katiegorij (z W. Szestakowem, 1965, Historia kategorii estetycznych), Problema simwoła i riealisticzeskoje iskusstwo (1976, Problem symbolu a sztuka realistyczna), Anticznaja filosofija istorii (1977, Antyczna filozofia historii), Estietika Wozrożdienija (1978, Estetyka Odrodzenia), Ellenisticzeski-rimskaja estietika I-II w. n.e. (1979, Hellenistyczno-rzymska estetyka I-II w. n.e.), Znak. Simwoł. Mif (1982, Znak. Symbol. Mit), a także starannie opracowane wydanie dzieł Platona (t. I-III, 1968-72, wspólnie z W. Asmusem), przekłady Plotyna (fragmenty, 1969) i Proklosa (1969, 1972). Fazę czwartą (1983-88) rozpoczyna książka Wladimir Sołowjow (1983, Włodzimierz Sołowjow), która oznacza otwarty powrót do pierwszego mistrza i jego teozofii; potem wychodzą jeszcze W. Sołowjo-wa Soczinienija w dwuch tomach (1988, pod red. Ł. i A. Gułygi) oraz nowa wersja monografii Wladimir Sołowjow i jego wriemia (1990, Włodzimierz Sołowjow i jego czasy). Zyskuje dalszy ciąg Istorija anticznoj estietiki (t. VII, 1988; t. VIII, oddany do druku), zwieńczona swoistym streszczeniem: Istorija anticznoj filosofii w kons-piektiwnom izlożenii (1989, Konspekt historii filozofii antycznej). Mogły wreszcie ujrzeć światło dzienne łagrowe Listy zniewoli (Pis'ma iż niewoli) oraz wczesne prace publikowane i nie publikowane: Strast' k dialektikie (1990, Pasja do dialekty-ki), Filosofija, mifołogija, kultura (1991, Filozofia, mitologia, kultura). W różnych miejscach pojawiają się późniejsze inedita Ł. o areopagitach, wspomnienia o P. Florenskim i W. Iwanowie. Twórczość tego okresu manifestuje nawiązywanie do fazy pierwszej i jej kontynuację, co jest równoznaczne z ciągłością wielkiej tradycji roś. filozofii i tzw. roś. renesansu roś. Ł. obwołano pośmiertnie "ostatnim myślicielem klasycznym" w Rosji. Był bez wątpienia najwybitniejszym w XX w. znawcą nurtu neoplatońskiego w kulturze europejskiej i bodaj najoryginalniejszym
przedstawicielem współczesnego neoplatonizmu, tworzącego przeciwwagę dla totalitaryzmu i nowożytnego nihilizmu intelektualnego. Należał do najlepszych znawców kultury starożytnej (zwłaszcza Platona, Arystotelesa, Proklosa), także kultury europejskiej w ogóle. W swojej interpretacji tej kultury wydobył zarówno jej istotę mitologiczną i symboliczną, jak też dramatyczną i tragiczną.